Ankara’da yapılan son bütçe değerlendirmelerinde, Nisan ayının da Mart’la benzer bir açık vermesi bekleniyor. Geçtiğimiz Şubat ayında 24,4 milyar lira fazla veren bütçenin, Mart ayında 229,9 milyar lira açık vermesi, dikkatleri çeken bir durum. Uzmanlar, Şubat’taki bu fazlanın kalıcı olmayabileceğini belirtiyor. Geçen yılın Mayıs ayında tahsil edilen kurumlar vergisinin bu yıl Şubat’a çekilmesi, geçici bir iyileşme sağlamış olsa da, bu durumun 2026 yılı Mayıs dengelerini olumsuz etkileyeceği ifade ediliyor.
Özellikle Mayıs ayında bütçede daha ciddi bir açık yaşanabileceği öngörülüyor. Ekonomi yönetimi, Orta Doğu’daki savaşın kısa sürede sona ereceğini ve petrol fiyatlarının hızla düşeceğini varsayıyor. Ancak, dezenflasyon sürecinde uygulamaya alınan eşel mobil sistemi, savaşın uzamasıyla birlikte bütçe üzerindeki yükü artırmış durumda. Ateşkes ortamında bile petrol fiyatları 100 dolar seviyesinde kalmaya devam ediyor.
Gazeteci Ercan İnan’ın aktardığına göre, Ankara’da benzin ve motorin için eşel mobil sisteminin tamamen kaldırılması veya vergi oranlarının düşürülmesi gibi seçenekler masaya yatırıldı. Bu senaryolar üzerinden olası zamların enflasyona etkileri hesaplanıyor. Eğer sistem tamamen kaldırılırsa, benzine 16 lira, motorine ise 30 lira zam yapılması gerektiği öngörülüyor. Bu durumun enflasyona etkisinin 5-6 puan olabileceği, bu nedenle zamların tamamının değil, sınırlı bir kısmının pompaya yansıtılmasının değerlendirildiği belirtiliyor. Bu durumda enflasyon etkisinin 2-2,5 puanla sınırlı kalması bekleniyor.
Ankara, akaryakıt vergisi ile bütçe ve enflasyon arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken, petrol fiyatlarının 75-80 dolar bandına gerilemesini umuyor.
Eşel mobil uygulaması nedir? Eşel mobil, akaryakıt fiyatlarındaki maliyet değişimlerini vergi ayarlamaları aracılığıyla dengeleyen bir mekanizma olarak işliyor. Benzin, motorin veya LPG fiyatlarının arttığı dönemlerde, vergi bileşeninde indirime giderek nihai akaryakıt fiyatlarındaki artışlar sınırlanabiliyor. Bu uygulama, akaryakıt fiyatlarının farklı bileşenlerden oluşması sayesinde vergi kalemi üzerinden çalışıyor. Akaryakıt fiyatları; ürün fiyatı, dağıtıcı marjları, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) gelir payı ve vergilerden oluşuyor. Son dönemdeki jeopolitik gelişmeler, uluslararası petrol fiyatlarını hızla yükseltmiş durumda.
4 Mart 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel mobil uygulaması devreye alınmış ve akaryakıt ürünlerine uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında değişiklikler yapılmıştı.
Bütçede alarm veriliyor! Mart ayında merkezi yönetim bütçesi yeniden açığa dönmüştü. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, Mart ayında merkezi yönetim bütçe giderleri 1 trilyon 460,4 milyar TL, bütçe gelirleri ise 1 trilyon 230,5 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu süreçte bütçe açığı 229,9 milyar TL’ye ulaşmış durumda. Şubat ayında ise bütçe 24,4 milyar lira fazla vererek olumlu bir tablo sunmuştu. Ancak bu olumlu durum, Mayıs ayı kurumlar vergisi tahsilatının Şubat ayına kaydırılmasının büyük bir etkeniyle oluşmuştu. Dolayısıyla, Şubat’ta elde edilen fazla, Mayıs ayı için ciddi bir risk yaratmış oldu.
