Türkiye’nin Yaşlılara Desteği Sadece Söylemde: 9 Milyon Yaşlıdan Sadece 9 Binine Hizmet
2024 yılı emekliler için umut dolu bir başlangıç olarak duyuruldu, ancak gerçekler pek de iç açıcı değil. Emekliler, ekonomik şartların iyileşmesini umut ederken, yaşam koşullarında herhangi bir iyileşme göremeyerek daha zor durumlarla karşı karşıya kaldılar. Uzun yıllar çalışıp vergi ödeyerek emeklilik dönemine ulaşan yaşlı yurttaşlar, en azından kira ödeyebilecekleri bir gelir ya da yaşlılık döneminin zorluklarında yanlarında olacak bir devlet desteği bekliyorlar. Türkiye genelinde, emeklilik haklarını arayan yaşlı bireyler, bazen seçimlerde bir oy aracı, bazen de iktidarın “garibanı” olarak anılıyorlar. En düşük emekli maaşı olan 20 bin lira ile geçinmeye çalışan yaşlılar, emekliliklerine rağmen sokaklarda ya da çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalıyor. Daha şanslı olanlar, çalışarak kazandıklarıyla yaşamaya uygun bir ev bulabiliyor; ancak diğerleri, bölgelerindeki ucuz otellerde veya otogarlarda yatacak yer aramak zorunda kalıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 2024 Emekliler Yılı kapsamında yeni bir ‘yaşlı dostu model’ geliştirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Göktaş, Türkiye’deki yaşlı nüfusun 2025 verilerine göre yüzde 11,1’e yükseldiğini belirterek, “Yaşlılarımızın haklarının güçlendirildiği, ayrımcılığın önlendiği ve bakım hizmetlerinin güvence altına alındığı bir ‘Yaşlı Dostu Türkiye Modeli’ni hayata geçirmeyi amaçlıyoruz” dedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ankara Milletvekili Aylin Yaman ise, Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık 9,5 milyon olduğunu, bunun 3,6 milyonunun 75 yaş ve üzeri olduğunu ifade etti. Yaman, yaşlı nüfusun artışının sağlık ve sosyal güvenlik sistemleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturacağını, bu nedenle ek bütçeye ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Demografik yapının yanı sıra derin yaşlı yoksulluğunun da yaşlıların durumunu daha da güçsüzleştirdiğini belirtti.
Yaman, yaşlı nüfusun son on yılda arttığına dikkat çekerek, hükümetin sağlık, sosyal, bakım süreçlerine yatırım yapmadığını ve bu durumun yaşlılara yönelik ‘yaşlı dostu modelin’ gerçekçi olmadığını ortaya koyduğunu söyledi. 5 milyondan fazla emeklinin neredeyse yarısının 20 bin lira ile geçinmeye çalıştığını ifade eden Yaman, bu koşullarda yaşlı haklarının tam anlamıyla savunulamadığını belirtti. Sağlık ve bakım hizmetlerinde, barınma ve istihdamda yaşlı bireylerin karşılaştığı sorunların, yaşlı dostu politikaların uygulanabilirliği konusunda ciddi bir endişe yarattığını dile getirdi.
