Birleşik Krallık tarihindeki en dikkat çekici arkeolojik keşiflerden biri, iki amatör defineci sayesinde gün yüzüne çıktı. Kuzey Galler’deki çamurlu bir tarlada araştırma yapan David Moss ve Ian Nicholson, Roma İmparatorluğu dönemine ait yaklaşık 15 bin sikke içeren büyük bir define buldu. Yeraltında yaklaşık 50 santimetre derinlikte keşfedilen bu tarihi paralar, iki büyük kil çömlek içerisinde istiflenmiş olup toplam ağırlıkları 60 kilogramı (130 pound) aşıyor. Buluntular, detaylı inceleme için Cardiff Ulusal Müzesi laboratuvarlarına gönderildi.
David Moss, daha önce 2018 yılında aynı bölgede daha küçük bir Roma define bulmuştu ve tarlanın hâlâ keşfedilmemiş sırlar barındırdığına inanarak araştırmalarını sürdürdü. Bir yağmurlu günde dedektöründen zayıf ama sürekli bir sinyal aldığında, başlangıçta yalnızca değersiz bir demir parçası bulacağını düşündüğünü belirtti. Ancak kazı sırasında, ağzına kadar sikke dolu bir kil çömleğe ulaştığını gördü.
İlk çömleğin titizlikle çıkarılmasından sadece birkaç gün sonra, yakın bir bölgede ikinci bir çömlek daha bulundu. Uzmanlar, aynı alanda iki büyük define bulunmasının arkeolojik açıdan oldukça nadir bir olay olduğunu vurguladı.
İlk bulgulara göre, define; günlük ticaret ve maaş ödemelerinde kullanılan gümüş “denarius”lar ile dışı gümüş kaplama, içi ise daha ucuz metalden yapılan “radiate” (ışın taçlı) sikkelerden oluşuyor. Arkeologlar, sikkelerin bileşimlerini analiz ederek, bu paraların askeri maaşlardan, yerel vergilerden veya birikimlerden mi oluştuğunu belirlemeyi amaçlıyor. Ayrıca, definelerin içindeki en yeni sikkenin tespit edilmesiyle paraların toprağa gömüldüğü tarih netleştirilecek.
Yüzyıllardır yer altında kalan sikkelerin havayla temas ettiği an korozyona uğramasını önlemek amacıyla Cardiff laboratuvarlarında stabilizasyon çalışmaları başlatıldı. Önceki keşiflerde olduğu gibi, bu çömleklerin içi açılmadan önce üç boyutlu bilgisayarlı tomografi (BT) taramasından geçirileceği belirtildi. Bu yöntemle, paraların çömlek içindeki katmanları ve olası deri keselerin varlığı incelenebilecek.
Uzmanlar, bu denli büyük bir servetin toprağa gömülmesinin iki ana sebebini öne sürüyor: Kültürel ya da dini bir ritüel olarak adak sunulması veya ani bir savaş, istila ya da siyasi kriz sırasında paraların korunmak istenmesi. Galler’deki Roma kalıntıları üzerine uzmanlaşmış arkeolog Prof. Peter Guest, benzer çömlek definelerinin genellikle bir topluluğun ya da bireyin uzun yıllar boyunca biriktirdiği paraları, zorlu bir dönem geldiğinde hızlıca sakladığını gösterdiğini ifade etti.
